Wat gebeurt er met een slachtoffer dat na een ernstig misdrijf naar de politie stapt, aangifte doet en vervolgens te horen krijgt dat er niets mee wordt gedaan? Het antwoord is hard: het slachtoffer blijft achter met het gevoel dat zijn of haar zaak er kennelijk niet toe doet.
De cijfers van de Algemene Rekenkamer zijn onthutsend. In 2024 bleven ruim 10.000 aangiften van ernstige misdrijven liggen. Ongeveer 7.000 aangiften werden direct afgewezen en circa 3.000 onderzoeken werden voortijdig beëindigd wegens capaciteitsgebrek bij politie en/of OM. Daaronder bevonden zich 550 geweldsdelicten, 200 zedenmisdrijven en 750 andere high-impact crimes. Zelfs 1.600 zaken die volgens de prioriteiten van de minister en/of het OM aandacht hadden moeten krijgen, bleven liggen. (Algemene Rekenkamer)
Voor slachtoffers is dat geen administratieve statistiek. Het is een tweede klap. Eerst wordt hun mogelijk ernstige onrecht aangedaan; daarna worden zij door het systeem feitelijk aan de kant geschoven. Wie aangifte doet, mag op zijn minst verwachten dat de overheid serieus onderzoekt wat er is gebeurd.
Juist daarom is het politieke debat over deze cijfers zo belangrijk. Minister Van Weel erkende na stevige druk dat hij de Tweede Kamer onvoldoende volledig had geïnformeerd. De president van de Algemene Rekenkamer stelde dat met halve feiten de uitkomst werd gebagatelliseerd. (Nederlandse Koppen)
Dat roept een veel fundamentelere vraag op: wie bewaakt de slachtoffers wanneer politie en OM besluiten dat duizenden zaken geen capaciteit waard zijn?
Ook de positie van de politietop verdient daarbij kritische aandacht. Janny Knol is sinds maart 2024 korpschef en daarmee de hoogste leidinggevende binnen de Nationale Politie. Uit het Rekenkamerrapport blijkt dat structurele keuzes in prioritering en capaciteit rechtstreeks bepalen welke aangiften wel en niet worden opgepakt. (Algemene Rekenkamer)
Het debat kan daardoor de indruk wekken dat hier niet slechts sprake is van incidentele fouten, maar van bewuste organisatorische keuzes. Dat is iets anders dan bewezen opzet, maar het verdient wel volledige transparantie.
Want achter iedere afgewezen aangifte zit een mens. En voor die slachtoffers is een dossier dat onder het tapijt verdwijnt geen beleidskeuze, maar onrecht.
